Ο ιερός ναός Αγίου Αθανασίου στην Νέα Μεσημβρία

Λίγο πριν ξεκινήσει  η περιφορά της ιερής εικόνας του Αγίου Αθανασίου στη Νέα Μεσημβρία με την συνοδεία της μπάντας της Ελληνικής Αστυνομίας και πριν την έναρξη των πανηγυρικών εκδηλώσεων έκανα μαζί με τον καλό φίλο Ηρακλή μία βόλτα και περιήγηση στο εσωτερικό του ναού. Ο αγαπητός και συμπαθέστατος κύριος Νέτος Νίκος αναγνωρίζοντας πως ο Ηρακλής ήταν ένας καινούριος επισκέπτης που έδειξε ενδιαφέρον για τον ναό ξεκίνησε μία αξιοθαύμαστη ξενάγηση και αφήγηση σχετικά με την ιστορία του ναού, τον τρόπο και τα υλικά που χτίστηκε αλλά και για την προέλευση και τον τρόπο δημιουργίας των εικόνων. Επιπλέον μας οδήγησε στον προαύλιο χώρο και με εξαιρετική υπομονή και επιμονή ολοκλήρωσε την ξενάγηση (που θα ζήλευε οποιοσδήποτε επαγγελματίας ξεναγός θρησκευτικού τουρισμού), με την ιστορία και τις δυσκολίες που έπρεπε να ξεπεραστούν ώστε τελικά να δημιουργηθεί το πνευματικό κέντρο του ναού.
 
Ένιωσα πραγματικά την ανάγκη και την υποχρέωση να καταγράψω όσα περισσότερα μπορούσα με το κινητό μου και να τα παρουσιάσω σε αυτό το άρθρο με αφορμή και των πρόσφατων πανηγυρικών εκδηλώσεων.
 
 
Παρακάτω σας παραθέτω ένα απόσπασμα σχετικό με το ναό Αγίου Αθανασίου, απο το εξαιρετικό βιβλίο "Ένα χωριό αποκαλύπτει την ιστορία του..." που συνέγραψε ο Θεόδωρο Π. Παρασκευόπουλος:
 
"Ένα πολυσήμαντο ιστορικό, θρησκευτικό και απαράμιλλο σε ομορφιά μνημείο είναι η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου, χτισμένη στη βορειοδυτική πλευρά του σημερινού χωριού, μόλις πέρα απο τα όρια του. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρόκειται για ένα μνημείο που μας έρχεται, όπως όλα τα μνημεία, από το βάθος του χρόνου, απαστράπτον, "αρυτίδωτο" και αποτελεί εξαίρετο δείγμα της ευλάβειας απλών αμθρώπων, απαύγασμα της δημιουργικότητας τους, κατάθεση ψυχής στο χώρο και το χρόνο. Η οικοδόμηση του συνιστά την πρώτη ουσιαστικά εγγραφή μιας άγνωστης πολιτισμικά κοινωνίας, μέλη της οποίας αποτέλεσαν τον ακρογωνιαίο λίθο στον οποίο στηρίχθηκε η γένεση του σημερινού χωριού. Κάποια στοιχεία έχουν χαθεί ανεπιστρεπτί, ωστόσο η αγροτική αυτή κοινωνία, παρέδωσε στις επόμενες γενιές την παρακαταθήκη της η οποία κατέστη αναπόσπαστο και βασικό κομμάτι της πολιτισμικής κληρονομιάς του χωριού μαςκαι της δυτικής Θεσσαλονίκης. Ο ναός μπορεί να καταστεί εργαλείο κατανόησης και εμηνείας τους πολιτισμού που τον δημιούργησεκαι της κοινωνίας που τον χρησιμοποίησε για την τέλεση των θρησκευτικών αναγκών της.
Η διατηρούμενη προφορική παράδοση, με διαφορετικές παραλλαγές ή αποκλίσεις, αναφέρει ότι στην περιοχή, στα μέσα του 19ου αιώνα, ζούσε μια κοπέλα με το όνομα Πεαλαγία και μαρτυρείται ότι είχε καταγωγή απο το χωριό. Κάποιο καλοκαίρι η δεκατετράχρονη Πελαγία φέρεται μαζί με άλλους θεριστές να εργάζεται σε ένα απο τα αλώνια του κάμπου. Μετά το τέλος της εργασίας τους ακολούθησε γλέντι. Η ίδια νιώθοντας εξαντλημένη απο τον κάματο του αλωνίσματος, ξάπλωσε σε θημωνιά να ξεκουραστεί. Κοιμήθηκε για δύο μέρες. Όταν ξύπνησε και συνήλθεδιηγήθηκε ότι ο Άγιος Αθανάσιος της υπέδειξε το μέρος που υπάρχει η εικόνα του."
Έκτοτε η μικρή Πελαγία ενδύεται το μοναχικό σχήμα και πρωτοστατεί στην ανακατασκευή του σημερινού ναού. Πολύ γρήγορα δρομολογεί το χτίσιμο της εκκλησίας, που θα ήταν, ίσως, και το καθολικό της υπό σύστασης μονής. Για να ευοδωθεί η προσπάθεια της ζήτησε τη βοήθεια των κατοίκων της περιοχής, οι οποίοι με χρήματα τους ενίσχυσαν το έργο της. Αρχικά ο ναός σχεδιαζόταν να χτιστεί στο σημερινό σπίτι του Δισλάνη. Ωστόσο, προτιμήθηκε η θέση που είναι τώρα. Φέρεται να υπάρχει όνειρο και ζωντανή παρουσία του Αγίου για να πειστεί ο Τούρκος Μπέης, που διέμενε στο χώρο του σπιτιού του Αντ. Χατζηγιώργη ώστε να παραχωρήσει το οικόπεδο, όπου τελικά χτήστικε ο ναός. Το μέτρημα έγινε με πιθαμές και ορίστηκε το σημείο ανέγερσης του. Όσο για το σχέδιο του ναού, αυτό έγινε με βάση όνειρα που έβλεπε η μοναχή και στα οποία παρουσιαζόταν ο Άγιος δίνοντας τις απαραίτητες οδηγίες. Στην προσπάθεια συνέδραμαν δεκάδες χωρικοί προερχόμενοι από όλα τα μέρη της γύρω περιοχής, μεταφέροντας με βοϊδ'αμαξες τις πέτρες για το χτίσιμο του.
Τα μικρά παιδιά συνέλεγαν φύλλα δέντρων για να ταϊζουν τα κουρασμένα ζώα που μετέφεραν τα υλικά. Αναφέρεται ότι ζητήθηκε και η βοήθεια των κατακτητών Τούρκων για την φύλαξη των χρημάτων που είχαν συγκεντρωθεί. Όταν τελείωσε ο ναός είχε περισσέψει ένα καζάνι λίρες, το οποίο προοριζόταν για την συνέχιση της συντήρησης του ναού.
Και όπως στην αρχαιότητα συνηθισμένη ήταν η επεξεργασία του μύθου με τις τραγικές του αποδόσεις, το ίδιο συνέβη και με τον θρύλο της μοναχής Πελαγίας αφού η βιωτή της σκιάζεται από τον έρωτα της με Τούρκο αξιωματικό, έχοντας ως συνέπεια την υφαρπαγή του θυσαυρού που είχε ο ναός. Έτσι, πολύ γρήγορα το μοναστήρι εγκαταλείφθηκε. Κάποιοι θέλουν να σκοτώνεται από Τούρκο. Η λαϊκή φαντασία έχει παραμορφώσει τα περιστατικά της ζωής της Μοναχής Πελαγίας, με τέτοιο τρόπο, που μόλις μπορούμε να ξεχωρίσουμε, μέσα σε όλο αυτό το κατασκεύασμα, την αλήθεια των πεπραγμένων της ιστορίας.Βέβαια οι μύθοι πλάθονται, θεριεύουν και συνοδεύουν ξεχωριστές προσωπικότητες και τέτοια ήταν η μοναχή Πελαγία, όμως στην δημιουργια, διαμόρφωση και διάδοση αυτού του μύθου επέδρασαν και άλλα πρόσωπα. Είναι σίγουρο ότι περιέχει και ψήγματα ιστορικής αλήθειας γύρω από ένα σημαντικό πρόσωπο με το όνομα Πελαγία. Δεν αποκλείεται σε αυτό το πρόσωπο να αποδόθηκαν κατορθώματα άλλων, εμπλουτίζοντας έτσι το θρύλο, πέρα από τα ανθρώπινα όρια. 
Μία ακόμη παραλλαγή είναι αυτή που προσομοιάζει την παραχώρηση χώρου για την ανέγερση του ναού, αλλά σ'αυτή την περίπτωση αναφέρεται στη λειτουργία το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου. Ο Μπέης δεν επέτρεπε το κτύπημα της καμπάνας το βράδυ για να λειτουργήσει ο παπάς. Μάλιστα ο κόσμος είχε ενημερωθεί να μην προσέλθει. Όμως ο Άγιος παρουσιάστηκε νωρίτερα στον ύπνο του, τον χτύπησε και ξύπνησε μούσκεμα στον ιδρώτα. Φωνάζει τον παπά να χτυπήσει την καμπάνα και να φωνάξει τον κόσμο να προσέλθει στην εκκλησία. Την επόμενη μέρα χαρίζει στον Άγιο δύο αρσενικά βόδια και ένα ποσό χρυσές λίρες με την εντολή να χτυπά όποτε πρέπει την καμπάνα. "
 
Φωτογραφικό υλικό
 
 
Tο e-mesimvria.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.