Βασικά ορόσημα ανάπτυξης του λόγου παιδιών 0-5 ετών.

Επικοινωνία ορίζεται η ικανότητα του ανθρώπου να εκφράζει και να μεταδίδει τις ιδέες του με στόχο να επηρεάσει τη συμπεριφορά του άλλου. (Kiernan, Reid 1987)
Στην επικοινωνιακή διαδικασία υπάρχουν δύο βασικοί ρόλοι: ο ρόλος του ομιλητή και ο ρόλος του ακροατή.  Καθένας από αυτούς θα πρέπει να έχει κατακτημένες λειτουργίες και δεξιότητες, για να μπορέσει να επικοινωνήσει. Το παιδί, στους πρώτους κιόλας μήνες της ζωής του, αποκτά τόσο τον ρόλο του ομιλητή, καθώς επικοινωνεί για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες του αλλά ταυτόχρονα και τον ρόλο του ακροατή καθώς παρατηρεί και ενδιαφέρεται να επεξεργαστεί τα ερεθίσματα που υπάρχουν γύρω του. Έχει δηλαδή την φυσική ικανότητα να δέχεται και να προσέχει φθογγολογικά σημάδια, να ερμηνεύει τη σημασία τους και να τα χρησιμοποιεί κατάλληλα στην επαφή του με τους άλλους.

Η ανάπτυξη ενός παιδιού δεν είναι απλώς μία σωματική διεργασία. Τα παιδιά αναπτύσσονται και μαθαίνουν σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους,  ξεκινώντας από τη στιγμή της γέννησης. Μπορούμε να παρακολουθήσουμε τον ρυθμό ανάπτυξης ενός παιδιού μέσω του τρόπου που αυτό παίζει, μαθαίνει, μιλάει και συμπεριφέρεται. Παρακάτω παρουσιάζονται τα βασικά αναπτυξιακά στάδια της ομιλίας. Ωστόσο, πρέπει να τονιστεί ότι τα αναπτυξιακά στάδια δεν εμφανίζονται σε όλα τα παιδιά με τον ίδιο ρυθμό, όμως οι ηλικίες που αναφέρονται και αναλυτικά παρακάτω είναι ενδεικτικές για την κατά μέσο όρο εκδήλωση των αντίστοιχων χαρακτηριστικών.

Ηλικία των 3 Μηνών:

*      Χαμογελάει όταν ακούει τη φωνή σας

*      Αρχίζει το βάβισμα (επαναλαμβανόμενο μοτίβο ήχων που σχηματίζουν τα μωρά π.χ. «μπα- μπα- μπα»).

*      Αρχίζει να μιμείται κάποιους ήχους

*      Γυρίζει το κεφάλι προς την κατεύθυνση του ήχου

Ηλικία των 7 μηνών:

*      Ανταποκρίνεται στο όνομά του

*      Διακρίνει τα συναισθήματα από τον τόνο της φωνής

*      Ανταποκρίνεται στον ήχο κάνοντας ήχους

*      Χρησιμοποιεί τη φωνή του για να εκφράσει χαρά και δυσαρέσκεια

Ηλικία του 1 έτους (12 μηνών):

*      Ανταποκρίνεται σε απλές λεκτικές οδηγίες

*      Αντιδρά στο «όχι»

*      Χρησιμοποιεί απλές κινήσεις όπως νεύμα του κεφαλιού για «όχι»

*        Βαβίζει με αλλαγές στον τονισμό

*      Λέει «μαμά» και «μπαμπά»

*      Χρησιμοποιεί επιφωνήματα, όπως «Ω!» ή «Α!»

*      Προσπαθεί να μιμηθεί τον ήχο διαφόρων λέξεων

Ηλικία των 2 ετών (24 μηνών):

*      Δείχνει το αντικείμενο ή την εικόνα που ονομάζεται

*      Αναγνωρίζει τα ονόματα των γνωστών του ανθρώπων, αντικειμένων και τα μέρη του σώματος

*      Λέει αρκετές λέξεις (μέχρι 15 ως τους 18 μήνες)

*       Χρησιμοποιεί απλές φράσεις (μέχρι 15 ως τους 24 μήνες)

*      Παράγει προτάσεις με 2-4 λέξεις

*       Ακολουθεί απλές οδηγίες

*      Επαναλαμβάνει λέξεις που ακούει σε μια συζήτηση

Ηλικία των 3 ετών (36 μηνών):

*      Ακολουθεί οδηγίες με δύο ή τρία μέρη

*       Αναγνωρίζει σχεδόν όλα τα κοινά οικιακά αντικείμενα

*      Καταλαβαίνει τις περισσότερες προτάσεις

*       Αντιλαμβάνεται τη θέση στο χώρο (επάνω, μέσα, κάτω από)

*      Χρησιμοποιεί προτάσεις με 4-5 λέξεις

*       Μπορεί να αναφέρει το όνομα, το φύλο και την ηλικία του

*      Χρησιμοποιεί αντωνυμίες (εγώ, εσύ, αυτοί…) και κάποιους πληθυντικούς (γάτες, αυτοκίνητα…)

*      Γίνεται κατανοητό και από ξένους

Ηλικία των 4 ετών (48 μηνών):

*      Ονομάζει σωστά τα χρώματα

*       Αντιλαμβάνεται την έννοια της αρίθμησης και γνωρίζει κάποιους αριθμούς

*       Έχει άποψη για την επίλυση ενός προβλήματος

*      Αρχίζει να αποκτά ξεκάθαρη αίσθηση του χρόνου

*      Ακολουθεί οδηγίες τριών σταδίων

*       Θυμάται μέρος ή μέρη μιας ιστορίας

*       Αντιλαμβάνεται τις έννοιες «ίδιο» και «διαφορετικό»

*      Συμμετέχει σε φανταστικό παιχνίδι

*      Κατέχει κάποιους βασικούς γραμματικούς κανόνες

*      Μιλάει χρησιμοποιώντας προτάσεις με 5-6 λέξεις

*       Μιλάει αρκετά καθαρά ώστε να το καταλαβαίνουν και οι άγνωστοι

*       Διηγείται ιστορίες

Ηλικία των 5 ετών (60 μηνών):

*      Μπορεί να αριθμήσει 10 ή περισσότερα αντικείμενα

*      Ονομάζει σωστά τουλάχιστον τέσσερα χρώματα

*      Αντιλαμβάνεται καλύτερα την έννοια του χρόνου

*      Γνωρίζει τη χρήση καθημερινών αντικειμένων (χρήματα, φαγητό, συσκευές)

*      Θυμάται το μεγαλύτερο μέρος μιας ιστορίας

*      Χρησιμοποιεί προτάσεις με περισσότερες από 5 λέξεις

*      Χρησιμοποιεί τον Μέλλοντα (θα…)

*      Διηγείται μεγαλύτερες ιστορίες

*       Λέει ονόματα και διευθύνσεις

Τα παραπάνω αναπτυξιακά στάδια είναι καταγεγραμμένα από την εταιρία "Autism- Asperger Hellas"   (www.autismhellas.gr)

Tο e-mesimvria.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.